دکتر ابراهیـم خســروی ، مشـــاور فلسفی  

 برخی از نظرات مخالفین جهش تحصیلی :

انا هدیناه السبیل اما شاکروا و اما کفورا (قرآن کریم ) 

• جهش تحصیلی نوعی تسریع در آموزش است که از غنا و تعمیق آموزش کاسته و مانع از اکتشافات فردی کودکان و نوجوانان می شود .  
• تحت فشار قرار دادن کودک برای یاد گیری قبل از موعد مناسب ؛ حتی وقتی که ابزارهای ذهنی لازم در او رشد کرده است ، کار درستی نیست.
• آموزش مطالب و مفاهیمی که برای نه ماه تحصیلی دانش آموزان عادی تهیه و تدارک گردیده است ، درمدت زمانی کمتر از سه ماه ، فشار روانی و ذهنی بسیار زیادی برای معلم و دانش آموز به همراه خواهد داشت.
• البته باید گفت در سه ماه تابستان فشار بیشتری روی دانش آموز است تا معلم چون خود دانش آموز بدون حضور معلم می بایست کلیه مطالب و مفاهیم نه ماه تحصیلی را در مدت 3ماه بخواند.    
• مخالفین جهش ، سطحی شدن یادگیری را عمده ترین عاملی می دانند که ارزش این شیوه آموزشی را زیر سؤال خواهد برد.                     
• نکته مهم این است که کمبود فرصت آموزشی (درفصل تابستان) ممکن است معلم را نه به سوی آموزش مفاهیم اساسی و مهم کتابهای درسی بلکه به سمت تعلیم و تمرین مطالبی که صرفا ارزش سؤالی در امتحانات دارند سوق دهد.
• اولیاء و معلم ، دانش آموز خود را برای آزمونهای سخت و فشرده ای که در پیش رو دارد آماده و مجهز می کند و نه برای سال تحصیلی بعدی .
•  بی شک یادگیری بسیاری از مسائل و مطالب درسی در هرسال تحصیلی ، ارزش زیر بنایی و اساسی برای آموختن مفاهیم کلاس بالاتر دارد و قطعا یادگیری سطحی و طوطی وار بدون پرداختن به عمق مسائل و تجزیه وتحلیل آنها ، دانش آموز جهشی را درکلاس بالاتر با مشکلات فراوانی مواجه خواهد ساخت.  
•   "الکایند"  معتقد است که  " اگر به نوجوانان بیش ازحد تعلیمات رسمی ارائه گردد که مانع جذب کامل آنها به اکتشافات خودشان بشود ،   احتمالا کودکانی بارخواهند آمد که از نظر هوشی سوخته اند.
• برخورد نیازهای ذهنی دانش آموز با رشد عاطفی ، اجتماعی وی پس از اقدام به جهش ، از دیگر دلایلی است که مخالفین باجهش تحصیلی به آن اشاره می کنند .
• رشد ذهنی بالای افراد تیز هوش نمی تواند ملاک معتبری برای رشد عاطفی اجتماعی آنان به حساب آید.
•  امکان دارد که کودک تیز هوش از نظررشد عاطفی همانند همسالان عادی خود ویا حتی پایین تر باشد . به همین خاطر جهش تحصیلی موقعیتی را برای این دسته از کودکان ونوجوانان ایجاد می کند که شکاف وناهماهنگی بین رشد ذهنیشان را با دیگر جنبه های رشدد خود احساس نمایند.
• به عقیده مخالفان این ناهماهنگی رشدی که باعث بروز رفتارهای ناسازگارانه در پایه های بعد از جهش می شود ،به تدریج برعملکرد تحصیلی دانش آموز تاثیر منفی گذاشته و وی را از خلاقیت ،آفرینش ذهنی و پیشرفت تحصیلی باز می دارد.
• همچنین ناسازگاری عاطفی - اجتماعی  باعث خواهد شد که همکلاسیهای جدیدش که یک سال از او بزرگتر هستند وی را در بازیها و فعالیت های گروهی خود شرکت ندهند.
• دانش آموز تیز هوش و سرآمد ، با اقدام به جهش تحصیلی ، صرفا مدت تحصیل خود را در یک مقطع کاهش می دهد. بدون آنکه تغییری در کیفیت آموزشی او به وجود آید .
•  پس از جهش ،  وی باز هم در یک مدرسه عادی ودر کنار دانش آموزانی که از نظر قابلیت های ذهنی در سطح عادی هستند قرار خواهد گرفت و ناگزیر با همان امکانات مثل معلم ، منابع درسی و روشهای آموزشی که برای شاگردان عادی در نظر گرفته شده است سر وکار خواهد داشت .
•  در حالی که افراد تیز هوش ، نیازها ، علائق و توانایی های خاص خود را دارند و کوتاه کردن مدت تحصیل آنان نمی تواند به طور کامل پاسخگوی خواسته ها و نیازهای پیچیده شان باشد.
• از دست دادن برتری تحصیلی در سالهای بعد از جهش از جمله تردید هایی است که محققینی چون ساترن " مطرح کرده اند.
•  دانش آموزی که همواره در کلاس به عنوان شاگرد ممتاز انتخاب شده است احتمال دارد پس از جهش ، به علت عدم بلوغ عاطفی - اجتماعی  متناسب با همکلاسی های جدیدش ، این امتیاز را از دست بدهد .
•  عمومأ جهش باعث از دست دادن اعتماد به نفس و کاهش انگیزش و  رغبت وی در یادگیری خواهد شد.
•  نکته دیگر این است که چون این کودکان و نوجوانان از نظر توانایی های هوشی در سطح بالا تری نسبت به همسالان خود هستند و بالطبع بهتر و سریعتر می آموزند ، این امکان وجود دارد که دیگران را پایین تر از خود دانسته و در نگرشهای خود نسبه به آنان احساس تکبر و ممتاز بودن کنند.
• بنابراین جهش تحصیلی که مجموع دروس یک پایه را در بر می گیرد ، ممکن است دانش آموز را برای یادگیری سریع برخی از دروس که در آنها از استعداد چندان بالایی برخوردار نیست دچار فشارهای ذهنی و جسمی زیادی نماید و قطعاً چنین است .